Discrepante Transparantie

Terwijl burgemeester Pieter Broertjes het transparant maken van verborgen documenten huldigt, staat zijn gemeente Hilversum al jaren transparantie in de weg. Pijnlijke dossiers over asielzoekers blijven hierdoor verborgen.

Vandaag wordt Bas Haan als journalist van het jaar gehuldigd voor zijn onderzoek naar de Teevendeal. U weet wel het bonnetje met de miljoenenvoordelen voor de crimineel Cees H. Haan onthulde het bedrag via Nieuwsuur en uiteindelijk had dat verstrekkende gevolgen. Broertjes, de burgemeester van Hilversum en voormalig hoofdredacteur van de Volkskrant, reikt de prijs uit.

Transparantie

Eigenlijk krijgt Haan zijn prijs voor de transparantie die de overheid niet wilde geven. Maar terwijl Broertjes vandaag ongetwijfeld mooie woorden gaat uitspreken, is de gemeente Hilversum niet bepaald een toonbeeld van transparantie. Als ze gegevens al moeten openbaar maken dan vragen ze daarvoor de hoofdprijs.

Zo vroeg een aantal mensen met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur om documenten rond de opvang van vluchtelingen. Vreemd genoeg waren dit soort stukken rond belangrijke maatschappelijke discussies niet gewoon via de website toegankelijk.

Dus moet de burger vragen om openheid. Uiteindelijk kwamen 3.387 pagina’s voor openbaarmaking in aanmerking, maar werden niet verstrekt. Want al maakt iedereen tegenwoordig zijn stukken digitaal aan, Hilversum levert ze alleen op papier.

Niet effectief

Voor het kopiëren wil de gemeente vervolgens € 2.060,95 hebben, want de prijzen variëren tussen de €0,60 en €1,15 per pagina. Ook weer een raar punt, want de norm bij kopieerkosten zijn de daadwerkelijk kosten van de materialen. Kennelijk koopt Broertjes nogal inefficiënt in, want de lokale copyshop vraagt voor zo’n klus tussen de €0,054 en €0,108 per pagina.

De truc is slim: je weigert beschikbare digitale documenten actief beschikbaar te maken, je weigert digitaal te leveren, je vraagt een bovenmatige prijs voor de kopietjes en de burger haakt wel af.

Maar in dit geval zamelden burgers het geld in en moeten de stukken er wel komen. Net als Bas Haan moet je soms blijven volhouden waar andere ophouden. Misschien kan Broertjes vandaag een paar van de lovende woorden inruilen voor de aankondiging dat hij als oud-journalist nu transparantie gaat helpen.

Pleitnota zitting Gemeente Heerlen

Vandaag diende de rechtszaak tegen de Gemeente Heerlen inzake de vraag of leges geheven moge worden bij een Wob-verzoek. In de zaak is ook gevraagd om een schadevergoeding toe te kennen voor al het onnodige werk dat de gemeente over de burger uitstort in deze zaak en vooral omdat de houding van Heerlen een belemmering vormt bij de nieuwsgaring. De pleitnota is beschikbaar, de gemeente of het administratiekantoor hebben geen pleitnotitie gebruikt bij de zitting:

Onderliggende stukken in Wob-zaak VNG

Op 28 juli 2010 dient bij de rechtbank in Arnhem de zaak tegen de VNG. Centraal staat de vraag of zij onder de Wob vallen of niet. Is dat het geval dat moeten zij openheid geven over beleid waar ze zich mee bemoeien. Is dat niet het geval dan hebben burgers een blinde vlek rond beleid dat ze wel direct aangaat. Aanleiding is ICT-beleid, maar het om de mogelijkheid toegang te krijgen tot veel meer informatie bijvoorbeeld de besteding van geld rond de Wet maatschappelijke ondersteuning voor medische hulpmiddelen, de bijdrage in ambtelijke werkgroep over wetgeving, de plannen rond het opheffen van provincies en kleine gemeenten, enzovoort.

In deze zaak gaat het om het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP), ICT-beleid dat de modernisering van de BV Nederland had moeten regelen maar niet goed gaat. In mijn verzoek belicht ik het gedeelte over open standaarden en open source, omdat dat de uitwisseling van informatie mogelijk maakt. De stukken rond de zaak zijn hier beschikbaar (een deel is al eerder gepubliceerd, maar er zijn nu ook nieuwe stukken). Tijdens de zitting zal Irene Scholten-Verheijen van Dijkstra Voermans Advocaten mij vertegenwoordigen.

Meer lezen

Heerlen gaat nu toch door met legeszaak

Na eerst beslissen toch van de legesheffing af te zien, heeft de gemeente Heerlen zich toch bedacht. De ingetrokken heffing wordt weer opnieuw in stelling gebracht door het bestuursorgaan dat leges afhandelt. De reden zou zijn dat de jurist dit besluit niet heeft genomen en de gemeente politiek er nog niet helemaal uit is. Daarmee lijkt de zaak toch door te gaan. In reactie hierop een verzoek om de zaak naar de prullenmand te verwijderen. De rechtbank moet zich hier nog over buigen.

NOiV in Heerlen (rechtszaak)

Het antwoord van de gemeente Heerlen op de vragen in het grote NOiV-onderzoek. Het Wob-verzoek werd geflankeerd met een legesheffing. Tegen deze heffing is bezwaar aangetekend en de zaak haalde de rechter. Uiteindelijk besloot Heerlen eieren voor zijn geld te kiezen, nadat ze kennis namen van de uitspraak in de zaak tegen Kaag en Braassem.

Meer lezen

PERSBERICHT – Gemeenten mogen geen leges heffen of kosten rekenen voor het beantwoorden van een Wob-verzoek

Burgers en journalisten die de overheid vragen eerder niet geopenbaarde documenten te openbaren, kunnen daarvoor niet langer de rekening gepresenteerd krijgen. Wie de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) inzet, maakt informatie voor iedereen toegankelijk en dat is in het algemeen belang.

Meer lezen

Videoverslag legesrechtszaak de Winter vs. Kaag en Braassem

Op 22 maart 2010 diende mijn rechtszaak tegen de gemeente Kaag en Braassem. De inzet was een legesheffing voor het opvragen van documenten via een Wob-verzoek. Mag een gemeente daarbij leges heffen? Ik denk van niet, terwijl de gemeente het tegenovergestelde denkt. De beelden zijn gemaakt in het kader van het project Woberator door Sebastiaan ter Burg, die ze welwillend ter beschikking stelde.

Rechtszaak tegen de gemeente Kaag en Braassem from Brenno de Winter on Vimeo.

Rechtszaak Brenno de Winter tegen Kaag en Braassem from Brenno de Winter on Vimeo.