Auteur: Brenno de Winter

Nederlandse Staatsinnovatie

Als het aan Minister Henk Kamp ligt wordt de Kamer van Koophandel een bolwerk van zakelijke vernieuwing. En om ambtenaren alle ruimte te bieden met innoveren moet de vrije markt een stapje terug doen.

Dat wordt duidelijk uit een brief (Microsoft Word) aan de Tweede Kamer over de toekomst van de Kamer van Koophandel. Innovatie is het sleutelwoord in de brief, maar wel eentje waar de vrije markt aan de kant wordt gezet.

KVK Maps

Dat innovatie pas werkt als de overheid het doet, blijkt maar weer uit het feit dat de KVK zich op apps heeft gestort. “Het digitale kanaal wordt voor veel ondernemers steeds meer het voorkeurskanaal, waarbij wordt ingezet om bijvoorbeeld via ‘apps’ innovatieve diensten aan te bieden, gebruikmakend van informatie uit het handelsregister. Zo is recent de ‘buurtapp’ gelanceerd, waarmee ondernemers kunnen zien wat de bedrijfsontwikkelingen zijn bij hen in de buurt”, schrijft Kamp dan ook.

Misschien denkt u dat Google Maps dit al jaren doet. Ja dat klopt, maar niet lang meer. Door een wetswijziging die Minister Kamp voorstaat wordt het Handelsregister opeens onder het databankenrecht geschaard. Dus moet er gedokt worden voor je echt lekker met deze data kunt verder gaan. Open initiatieven, zoals OpenKVK, worden de nek omgedraaid om zo de KVK zelf innovatief te laten zijn. Dat maakt dus een soort KVK Maps maar met fors minder functionaliteit dan Google nu biedt.

Wat de innovatie dan oplevert? Kamp is daar helder over:

“Met innovatieve diensten kunnen kosten worden bespaard en extra inkomsten worden gegenereerd.”

Tijdelijke marktverstoring

De hang om publieke data te monopoliseren en vervolgens via een app toegankelijk te maken, is natuurlijk een verstoring van de vrije markt. Want de ondernemer heeft het nakijken, terwijl de overheid het concurrentievoordeel heeft. Daarnaast is een bekend verschijnsel dat een monopoliepositie leidt tot machtsmisbruik en de KVK heeft een enorme macht met een monopolie op onze data.

Kamp realiseert zich dit en benoemt dat ook:

“Het aanbieden van meer innovatieve producten zal plaatsvinden binnen de kaders van de wet Markt en Overheid. Daarnaast is in de Wet op de Kamer van Koophandel de aanscherping opgenomen dat de Kamer van Koophandel een activiteit binnen een jaar moet beëindigen wanneer wordt vastgesteld dat een activiteit leidt tot ongewenste mededinging met ondernemingen.”

Dus waar bij iedere marktpartij kan worden geëist dat het verstoren van de markt wordt gestopt, kiest Kamp ervoor de KVK na vaststelling nog een jaar de tijd te geven om de bij hen ingeschreven ondernemers te blijven dwarsbomen.

Zo werkt innovatie in 2015 bij het Ministerie van Economische Zaken. Wilt u zelf meer weten of meedoen? Kom dan ook op 1 oktober naar de Dag van de Innovatie van de KVK. Dan kunt u daar naar een video kijken van innovatiegoeroe Henk Kamp. Daarna mag u door naar de ‘brainstormkamer’ waar de overheid uw al problemen met Big Data en Internet of Things oplost.

Kom ook op de Nederlandse Right To Know Day: 28 september 2015 – Den Haag

Op 28 september 2015 is het de Internationale Right To Know Day. Over de hele wereld wordt aandacht gevraagd voor het recht op informatie om niet alleen de overheid te kunnen controleren, maar ook met inhoud aan het debat te kunnen meedoen. Ook in Nederland organiseren we de dag en wel in de Bibliotheek van de Gemeente Den Haag.

In het hoofdprogramma wordt een Wob-rechtszaak nagespeeld tussen een notoire Wobber (Mike Muller, Telegraaf) bijgestaan door Mr. Jan Willem Severijnen die normaliter namens de overheid procederen en een bestuursorgaan met Pieter Klein (RTL NIeuws) als bestuurder vertegenwoordigd door Brenno de Winter, die normaliter juist tégen de overheid procedeert. André Verburg, bestuursrechter bij de Rechtbank Midden-Nederland, leidt de zitting tussen de kemphanen in goede banen. Getuigen die toelichting geven over specifieke problematieken zijn:

  • Astrid Oosenbrug, Tweede Kamerlid voor de PvdA
  • Arjan El Fassed, directeur Open State Foundation en oud-kamerlid voor GroenLinks
  • Prof. Mr. Bernd van der Meulen, Hoogleraar Recht en Bestuur aan de Wageningen University
  • Roger Vleugels, Wob-guru van het eerste uur
  • Milja de Zwart, Voorlichter en Wob-expert bij de Gemeente Den Haag

Daarnaast zijn er workshops om nadere verdieping te krijgen:

  • Initiatiefwet: Wet open overheid – Linda Voortman, Tweede Kamerlid GroenLinks
  • Wet hergebruik – Arjan El Fassed, Open State Foundation en oud-kamerlid voor GroenLinks
  • Complexe vraagstukken bij het Wobben: Brenno de Winter, Wobber en oprichter Bigwobber.nl
  • Een wandeling door het archief van de Gemeente Den Haag

Na de workshop zal de rechter uitspraak doen en de aanwezigen gelasten te genieten van een netwerkborrel waar ook het Mind the Gap Duo zal optreden. Mooie achtergrond muziek en zeer sfeer verhogend:

 

U kunt zich hier aanmelden:

[wufoo username=”bigwobber” formhash=”m1exgzh61r1ceci” autoresize=”true” height=”900″ header=”show” ssl=”true”]

Aanmelden is kosteloos, maar een bijdrage om de dag nog leuker te maken is welkom op NL80 KNAB 0741 0600 35 tnv Bigwobber.nl

Locatie: Bibliotheek Den Haag, Spui 68

U bent welkom op 28 september vanaf 13:00. Het programma begint om 13:30

De Right To Know Day wordt mede mogelijk gemaakt door: de Nederlandse Vereniging van Journalisten, NU.nl, RTL Nieuws, Poppe & Partners, de Open State Foundation en Bigwobber.nl.

Met dank aan de Gemeente Den Haag voor de gastvrijheid

Spreekt de minister de waarheid over waarborgen medisch geheim?

Waar minister Edith Schippers in 2014 nog beloofde dat gegevens over declaraties niet tot patiënten te herleiden zijn, blijkt dat nu wel het geval te zijn. De stelt de NZa tijdens een zitting bij de bestuursrechter in Amsterdam.

De zaak draait om de vraag of we mogen weten wat zorgaanbieders declareren. Mijn klant, de Open State Foundation, wil deze gegevens in de openbaarheid krijgen. Die informatie wordt namelijk aan de Nederlandse Zorgautoriteit(NZa) gestuurd. Omdat de belofte is dat deze declaraties niet tot de persoon te herleiden zijn, zou de privacy – dus het medisch geheim – niet in het geding zijn.

Maar tijdens de zitting stelde de NZa dat de anonimiteit niet altijd kan worden gegarandeerd en ging zelfs een stap verder door te stellen dat de anonimiteit in sommige gevallen zonder noemenswaardige inspanning op te heffen is in zeer specifieke gevallen. Ofwel: ons medisch geheim is niet altijd gegarandeerd, omdat deze gegevens soms tot de persoon te herleiden zijn en ook niet-artsen van de NZa erbij kunnen.

Dit staat haaks op het beeld in dat minister Edith Schippers in antwoord op kamervragen schetste:

“Het is een feit dat het DIS een zeer omvangrijke database is die gegevens bevat die – indien deze tot identificeerbare individuen herleidbaar zouden zijn, wat niet zo is – privacybelastend zouden zijn.”

en

“Bij pseudonimisering van persoonsgegevens worden de identificerende kenmerken van personen op een zodanige manier (vooraf) versleuteld en omgezet in een pseudo-identiteit, dat de werkelijke identiteit van de betreffende personen niet meer te achterhalen is. Direct identificerende gegevens worden dubbel versleuteld (oftewel dubbel gepseudonimiseerd) voordat ze worden opgeslagen in het DIS: de eerste versleuteling wordt uitgevoerd door de zorgaanbieder die de gegevens aanlevert en de tweede versleuteling door een externe, onafhankelijke organisatie, ZorgTTP (Zorg Trusted Third Party) genaamd. De pseudonimisering is zo ingericht dat deze onomkeerbaar is en daarmee dus niet meer herleidbaar tot individueel identificeerbare personen.”

Hiermee geconfronteerd in de rechtbank stelt de NZa nog steeds dat er ‘randen in de database zitten’ waar medische informatie toch naar personen te herleiden zijn. In hoeveel gevallen dit zo is, vindt de NZa niet haar taak te onderzoeken. Na de zitting is de vraag nu of minister Schippers de Tweede Kamer bewust een beeld heeft voorgespiegeld dat niet strookt met de realiteit, bewust de waarheid verdraaide of de NZa de minister niet juist informeerde. Wie het weet mag het zeggen…

Mogen we weten wat zorginstellingen declareren?

Minister Edith Schippers heeft 2015 uitgeroepen tot het jaar van transparantie in de zorg. Een belangrijk onderdeel daarbij zijn de kosten in de zorg, omdat deze blijven stijgen en daarom moeten er pijnlijke keuzes worden gemaakt. Maar openheid over bestedingen krijg je niet zomaar en dat wordt dus rechten.

Inmiddels heeft Schippers een lijst van 30 aandoeningen gepresenteerd waar meer openheid over moet komen. De behandeling van deze ziektes gebeurt in de meeste gevallen door het uitvoeren van verrichtingen, die in zogenaamde Diagnose Behandel Combinaties (DBC’s), zeg maar het product, worden gedeclareerd. Precies die declaraties wil een klant nu in de openbaarheid hebben.

Kosten beheersen

Lex Slaghuis van de Open State Foundation, een stichting die open data toegankelijk wil maken. Een thema dat veel aandacht krijgt, zijn de publieke uitgaven via subsidies of via de budgetten.

Een groot deel van ons belastinggeld gaat aan de zorg. De industrie kostte volgens CBS in 2014 ons zo’n €95 miljard (zo’n €5.630). De declaraties in de ziekenhuizen raken vaak het eigen risico en daarom maakt het nog wel uit wat er voor behandelingen wordt betaald door welke verzekeraar. Dat bepaalt keuzes en maakt ook uit: de prijsverschillen zijn soms behoorlijk extreem. Alleen op die prijsverschillen is veel te besparen.

Omdat ook er prijsverschil kan zijn wat een zorgverlener voor dezelfde behandeling aan verzekeraars rekent (en dus door ons wordt betaald) vroeg Slaghuis met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) de declaraties op bij de Nederlandse Zorgautoriteit, maar kreeg dit niet.

Concurrentiegevoelig

Dus stapte ik voor Slaghuis naar de bestuursrechter om de informatie toch in de openbaarheid te krijgen(dossier hier|LINK). Volgens de landsadvocaat zou het openbaar maken van deze gegevens de concurrentiepositie van de zorgverleners verzwakken en dus moet de informatie geheim blijven.

Wie een restitutiepolis heeft, mag altijd eerst een behandeling betalen en dan zelf declareren. Dan zijn de tarieven zichtbaar. Daarnaast is het wettelijk geregeld dat je bij de zorgverzekeraars de declaraties zelf kunt inzien, zoals in het voorbeeld van een fietsongelukje dat ik vorig jaar had.

eDeclaratie

Nog vreemder is dat iedereen een ziekenhuis mag opbellen en een prijsopgaaf mag vragen voor zijn eigen verzekeraar. Dus die concurrentiegevoelige informatie is ook niet zo’n geheim dat je het nooit achterhaalt. En dan zou het toch openbaar moeten kunnen zijn.

Privacy

Nog vreemder is het argument van de privacy. De gegevens die bij de NZA liggen zijn namelijk gepseudonimiseerd en zouden niet meer tot de persoon te herleiden moeten zijn. Tenminste dat schreef Minister Schippers in september 2014 nog in antwoord op kamervragen aan de Tweede Kamer:

“Bij pseudonimisering van persoonsgegevens worden de identificerende kenmerken van personen op een zodanige manier (vooraf) versleuteld en omgezet in een pseudo-identiteit, dat de werkelijke identiteit van de betreffende personen niet meer te achterhalen is.”

Nu beweert de landsadvocaat dat het toch mogelijk is in sommige gevallen te achterhalen wie er nou een behandeling naar een persoon te herleiden. Hoe dat werkt, blijft vaag maar zet wel het systeem van declareren onder druk. Bij de invoering van het systeem is beloofd dat de privacy niet in het geding zou zijn en opeens beweert de NZA toch patiëntengegevens te beheren.

Rechter

Of er declaratiegegevens openbaar mogen worden en welke dan precies is nu aan de bestuursrechter om te beslissen. Die hoort 27 augustus de zaak aan. Maar inzichten in de kosten is vaak een prima route om geld te besparen. Met budgetten van dit kaliber gaat dat dan al snel over honderden miljoenen of zelfs miljarden euro’s. Belangrijke informatie voor een land dat regelmatig pijnlijke keuzes om financiële redenen moet maken.

 

Meer lezen over deze zaak?

De volgende documenten rond de zaak zijn beschikbaar:

 

Volgende pagina » « Vorige pagina