Tag: Misbruik Wob

Een register om misbruik te stoppen

Om goed aan het publieke debat te kunnen deelnemen moet de burger geïnformeerd zijn. In een gedigitaliseerde wereld is dat goed te regelen. Ook wettelijk is dat goed geregeld. Toch onttrekt het openbaar bestuur zich vaak aan de maatschappelijke discussie door de burger niet de noodzakelijke gegevens te geven.

Soms is dat legitiem, maar vaak ook niet. De wet wordt dan met voeten getreden. Neem bijvoorbeeld een Wob-verzoek bij het OM. Ingediend in februari, een klacht in juni en een bezwaar in oktober. Natuurlijk wordt dat kennelijk gegrond verklaard met de belofte om op 30 november 2016 een besluit te nemen. En dat besluit … is er nog niet.

Register

Om dit misbruik beter in kaart te brengen begint Bigwobber.nl een Register van Wetsovertreders. In dit register worden goed gedocumenteerde zaken opgenomen van evidente wetsovertredingen. Dat kan zijn een overschrijding van de wettelijke termijn, het onterecht misbruik maken van uitzonderingen om zaken niet openbaar te maken, het niet op orde hebben van de archieven of obstructie waar de rechter een oordeel over heeft geveld.

Op die manier is inzichtelijk onder verantwoordelijkheid van welke bestuurder dit wetsmisbruik plaatsvindt. Welke partijen daarbij betrokken zijn, hoe dat misbruik vorm krijgt en hoe vaak dat verkeerd gaat. Zo’n vermelding zegt ook iets – maar niet alles – over de kwaliteit van bestuurders.

Wie dat gedrag herhaalt kan een bijzondere status krijgen. Na de derde vermelding volgt de ‘Three Strikes’-status, na tien keer de ‘Draaideur’-status en na 25 keer de ‘Totaal disrespect voor de wet’-status. Ieder moment krijgt natuurlijk prominent de aandacht.

Verbeteren

Het doel van het register is bestuurders uit te dagen het beter te doen. Uiteindelijk is het doel dat de wet weer gaat werken en dat we misbruik van de wet tegen gaan. Zo kunnen journalisten, politici en burgers gewoon geïnformeerd aan het debat meedoen.

Wie nu een verbeterprogramma start, krijgt een tijdelijke gedoogstatus van maximaal een jaar waar concrete verbeteringen worden doorgevoerd. Maar dan maken we wel afspraken. Iedere burger moet zich aan de wet houden. Dan verwachten we uiteindelijk dat ons bestuur dat ook doet.

Lees ook de FAQ. Meedoen? register@bigwobber.nl

Plasterk blijft vechten tegen transparantie

Nadat de Tweede Kamer op eigen initiatief een nieuwe wet voor transparantie heeft aangenomen, wil Ronald Plasterk door met de oude wet: maar dan minder transparant.

Nog geen maand geleden stemde het parlement voor de initiatiefwet van GroenLinks en D66 om de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) te vervangen door de Wet open overheid (Woo). Een historische stap. Het gevolg is dat meer overheidsinformatie in openbaarheid mag en de burger minder lang hoeft te wachten.

Onfatsoenlijk

Maar voor de Eerste Kamer zich over de wet kan buigen heeft Plasterk een tweede wet ingeschoten bij het parlement. Die wet borduurt voort op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Om te voorkomen dat golddiggers de wet misbruiken moet er een aanpassing komen: de dwangsom moet worden afgeschaft door wettelijke termijnen een onderdeel van overleg te maken. Ofwel: de burger de rechtspositie af te pakken.

Niet alleen is de methodiek ‘wacht maar tot je een ons weegt’ onfatsoenlijk, maar ook de gang van zaken. Het probleem van de golddiggers is namelijk in de Woo al opgelost en daarover heeft de Tweede Kamer al beslist. Probleem gefixt dus. Door nu de initiatiefwet van het parlement te doorkruisen met een eigen, mindere wet is ronduit onfatsoenlijk.

Dat documenten zo slecht toegankelijk zijn bij veel overheden valt onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. En u raadt het al: echt meters maakt Plasterk niet met het fixen van de oorzaak van het laat beslissen op informatieverzoeken: de slechte systemen. Weer onfatsoenlijk, zeker als je beseft dat de Woo wél op die problemen ingaat. Dat is dus drie maal onfatsoenlijk.

Haast

Natuurlijk is er een redenering om dit onfatsoenlijke goed te praten. De minister heeft namelijk haast om dit probleem te fixen. Anders vloeit er zoveel geld weg. Daarom is het ‘spoedwetje’ nodig. Maar de spoedwet heeft wel twee jaar op zich laten wachten. In juni 2015 sprak de kamer er al over.

Dat de behandeling bijna een jaar heeft stilgelegen is op initiatief van Plasterk zelf. Hij schrok van een PvdA-motie. Die stelt namelijk dat de burger wel naar de rechter mag stappen wanneer de overheid de wettelijke termijnen aan de laars lapt. Inmiddels is die motie aangenomen … tijdens de behandeling van de Woo. Dus de spoed is nogal een misbruikt argument.

Sans gêne

De Tweede Kamer zou zich geschoffeerd moeten voelen door het überhaupt inbrengen van deze wet, de schijnargumenten van ‘spoed’ en de gebrekkige informatievoorziening. Deze wet reageert zeven jaar sinds de introductie op een probleem dat inmiddels door het parlement al is verholpen en hoopt duidelijk dat de Woo er nooit gaat komen. Ondertussen raakt het de rechtspositie van de burger. Plasterk is echt sans gêne en echt onfatsoenlijk bezig.