Tag: Right To Know Day

Kom ook op de Nederlandse Right To Know Day: 28 september 2015 – Den Haag

Op 28 september 2015 is het de Internationale Right To Know Day. Over de hele wereld wordt aandacht gevraagd voor het recht op informatie om niet alleen de overheid te kunnen controleren, maar ook met inhoud aan het debat te kunnen meedoen. Ook in Nederland organiseren we de dag en wel in de Bibliotheek van de Gemeente Den Haag.

In het hoofdprogramma wordt een Wob-rechtszaak nagespeeld tussen een notoire Wobber (Mike Muller, Telegraaf) bijgestaan door Mr. Jan Willem Severijnen die normaliter namens de overheid procederen en een bestuursorgaan met Pieter Klein (RTL NIeuws) als bestuurder vertegenwoordigd door Brenno de Winter, die normaliter juist tégen de overheid procedeert. André Verburg, bestuursrechter bij de Rechtbank Midden-Nederland, leidt de zitting tussen de kemphanen in goede banen. Getuigen die toelichting geven over specifieke problematieken zijn:

  • Astrid Oosenbrug, Tweede Kamerlid voor de PvdA
  • Arjan El Fassed, directeur Open State Foundation en oud-kamerlid voor GroenLinks
  • Prof. Mr. Bernd van der Meulen, Hoogleraar Recht en Bestuur aan de Wageningen University
  • Roger Vleugels, Wob-guru van het eerste uur
  • Milja de Zwart, Voorlichter en Wob-expert bij de Gemeente Den Haag

Daarnaast zijn er workshops om nadere verdieping te krijgen:

  • Initiatiefwet: Wet open overheid – Linda Voortman, Tweede Kamerlid GroenLinks
  • Wet hergebruik – Arjan El Fassed, Open State Foundation en oud-kamerlid voor GroenLinks
  • Complexe vraagstukken bij het Wobben: Brenno de Winter, Wobber en oprichter Bigwobber.nl
  • Een wandeling door het archief van de Gemeente Den Haag

Na de workshop zal de rechter uitspraak doen en de aanwezigen gelasten te genieten van een netwerkborrel waar ook het Mind the Gap Duo zal optreden. Mooie achtergrond muziek en zeer sfeer verhogend:

 

U kunt zich hier aanmelden:

[wufoo username=”bigwobber” formhash=”m1exgzh61r1ceci” autoresize=”true” height=”900″ header=”show” ssl=”true”]

Aanmelden is kosteloos, maar een bijdrage om de dag nog leuker te maken is welkom op NL80 KNAB 0741 0600 35 tnv Bigwobber.nl

Locatie: Bibliotheek Den Haag, Spui 68

U bent welkom op 28 september vanaf 13:00. Het programma begint om 13:30

De Right To Know Day wordt mede mogelijk gemaakt door: de Nederlandse Vereniging van Journalisten, NU.nl, RTL Nieuws, Poppe & Partners, de Open State Foundation en Bigwobber.nl.

Met dank aan de Gemeente Den Haag voor de gastvrijheid

Speech Linda Voortman op de Right To Know Day

Vandaag is Right to Know Day. Linda Voortman hield voor die gelegenheid een speech met een pleidooi voor een meer transparante overheid op het ministerie Binnenlandse Zaken. VVD-Kamerlid Joost Taverne was één van de andere sprekers. Voortman heeft een initiatiefwet in voorbereiding om de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) te moderniseren om te zorgen voor meer transparantie van de overheid naar haar burgers. Lees hier haar speech.

Ooit was Nederland één van de eerste landen met een wet over de openbaarheid van informatie. Maar inmiddels moeten we helaas concluderen dat de WOB anno 2013 niet meer voldoet. Waar andere landen, nieuwe democratieën, meer en meer aandacht aan actieve openbaarmaking besteden zijn we in Nederland sluipenderwijs achterop geraakt. De essentie van de WOB wordt niet gebruikt. Sterker nog, vaak wordt de wet gebruikt om juist informatie te onthouden. Over misbruik gesproken.

Er is geen Nederlandse politicus te vinden die zegt dat hij tegen meer openbaarheid is. Dat bleek ook wel toen vorig jaar een motie van mijn hand om voortaan uit te gaan van het principe ‘alles is openbaar tenzij’ met algemene stemmen in de Tweede Kamer werd aangenomen. De algemene notie is inmiddels wel doorgedrongen tot de politiek. Dat mag ook wel na de enorme stapels aan rapporten die hierover geschreven zijn.

Maar wanneer het aankomt op concrete veranderingen dan wordt het moeilijker voor veel politici. De meeste mensen in deze zaal hoef ik niet te overtuigen dat concrete stappen richting openbaarheid nodig zijn. Velen van jullie ervaren elke dag de belemmeringen van de WOB in de praktijk. Ik richt me dus het liefst tot één persoon in het bijzonder.
Deze man is een klassiek liberaal die gelooft in het belang van informatie, in openheid en modern bestuur. Het probleem is alleen dat hij er niet van overtuigd is dat de praktijk nog ver verwijderd is van dit ideaal. Ik wil de vorige spreker, mijn VVD-collega Joost Taverne, ervan overtuigen dat het noodzakelijk is om de openbaarheid van bestuur en vrijheid van informatie te verruimen en dat dus de WOB moet worden hervormd.

Beste Joost,

Ik zei het al, Nederland was ooit een gidsland, maar is geleidelijk aan achterop geraakt. Wat dit betekent werd pijnlijk duidelijk toen de commissie Davids inzake Irak aan het werk ging. Davids kwam veel stukken tegen waar het stempel staatsgeheim naar zijn smaak ten onrechte opstond. Dat inspireerde mijn voorgangster Mariko Peters om met deskundigen te gaan werken aan een nieuwe WOB.
Want het is voor GroenLinks wel duidelijk dat nu teveel informatie aan burgers wordt onthouden. Informatie die ‘nu even niet uitkomt’, informatie die uitleg vergt, informatie die niet in het straatje van de bestuurder past.

Deze terughoudendheid leidt tot wantrouwen tussen burgers en bestuur. Burgers voelen zich niet serieus genomen, hebben het gevoel dat de overheid zaken verbergt. Ik was het dan ook roerend eens met de voorzitter van de Raad voor het Openbaar Bestuur, Jacques Wallage, die in een lezing enkele weken geleden aangaf dat meer openheid het wantrouwen van populisme weg kan nemen.

Daarom zou de hervorming van de WOB één van de grote hervormingen van deze tijd moeten zijn. Als Kamerlid met een brede portefeuille debatteer ik vaak over de hervorming van de zorg, de hervorming van de arbeidsmarkt, de hervorming van de woningmarkt. Het kabinet scheidt hierover het ene na het andere stuk af. Maar het bleef, tot afgelopen vrijdag de visie van minister Plasterk over het Open Government Partnership werd gepubliceerd, angstvallig stil als het gaat om openbaarheid van overheidsinformatie. Dat is vreemd, omdat moderne tijden vragen om modern bestuur. Burgers zijn nu mondiger en de digitalisering biedt ons veel meer mogelijkheden. Het huis van Thorbecke is dringend toe aan renovatie.

Dus, beste Joost, deel je mijn standpunt dat dit een hervorming behoeft die net zo belangrijk is als de hervorming in de zorg, de arbeidsmarkt en de woningmarkt?

Dat is wat mij betreft een grootschaligere hervorming dan alleen maar de aanpak van het tegengaan van misbruik. De laatste tijd ging de aandacht vooral uit naar dit punt.

In mijn initiatiefwet stel ik voor om de koppeling met de Wet dwangsom los te laten. Die zorgt ervoor dat mensen om geldelijk gewin de WOB misbruiken. Overigens moet dit soort misbruik ook niet overdreven worden. Een stad als Utrecht heeft vorig jaar 14 keer een dwangsom moeten uitbetalen en dat waren echt niet allemaal WOB-verzoekers die op geld uit waren.
Veelzeggend vind ik dan ook dat de VNG na in augustus moord en brand te hebben geschreeuwd over misbruik van de WOB ze vorige week aankondigde te gaan onderzoeken om hoeveel gevallen het nu echt gaat. Blijkbaar werd er eerst geroepen voordat er gekeken werd of er echt sprake was van een probleem.

Maar Joost, nu we het toch hebben over ‘misbruik’, zullen we samen ook eens kijken hoe overheden hier mee omgaan? Zo vertelde Mark de Boer, topambtenaar bij de gemeente Rotterdam onlangs dat de gemeente Rotterdam elk jaar tonnen kwijt is aan WOB-verzoeken over zaken die gewoon openbaar zijn. Denk bijvoorbeeld aan bonnetjes die gedeclareerd worden door bestuurders. De verzoeker stuurt vaak naar een groot aantal gemeenten hetzelfde verzoek. Dit soort verzoeken om reeds bekende informatie zou een stad als Rotterdam tonnen kosten omdat de gemeente wanneer iets een WOB-verzoek heet de boel meteen juridiseert. Maar wat zou er nou eigenlijk op tegen zijn om in een dergelijk geval de verzoeker gewoon even te bellen en aan te geven waar de informatie zich bevindt? Ik vind het werkelijk van de zotte dat de bestuurlijke cultuur kennelijk zo is verwrongen dat een simpel telefoontje naar een burger met een informatieverzoek niet eens in overweging genomen wordt. Ook bij andere wob-verzoeken denk ik dat gewoon het gesprek aangaan met verzoekers tot snellere resultaten, minder juridisering, minder kosten en groter wederzijds vertrouwen zou kunnen leiden.

En dan heb ik het nog niet eens over die overheden die zich zelf schuldig maken aan misbruik van de Wob. Kijken welke trucjes ze kunnen gebruiken om Wob-verzoekers te frustreren, op kosten te jagen en daarmee ook overheidstijd en –geld verspillen. Wat te denken van overheden die Wob-verzoeken niet per mail in ontvangst willen nemen en erop staan dat wanneer een Wob-verzoeker zich bij hun meldt de mail wordt uitgeprint en in een envelopje wordt opgestuurd. Ouderwets, belemmerend en kostenverhogend.

Beste Joost, wanneer je het over misbruik hebt, zou je dan ook deze voorbeelden mee willen nemen?

Maar genoeg over misbruik. Er zijn ook gemeenten die het goede voorbeeld geven. Zo maakt de gemeente Roermond sinds kort ook ambtelijke adviezen openbaar waar het college van afweek openbaar, met de argumentatie waarom ze van dat advies afweken. En vorige week nam de Roermondse raad een motie aan om informatie over het stemgedrag van raadsleden toegankelijker te maken. Nou heeft Roermond recent natuurlijk op harde wijze geleerd dat een gebrek aan transparantie tot grote bestuurlijke problemen kan leiden. Ook in andere gemeenten zie je dat dergelijke situaties tot een nieuw besef leiden.

Beste Joost, ik wil niet wachten totdat er genoeg gemeenten zijn waarin het misgaat. Ik wil nu wat doen om de relatie tussen burger en politiek te verbeteren. Een hervorming van de Wob hoort daarbij. In de initiatiefwet die Mariko Peters naar de Raad van State stuurde zie je wat het ideaalbeeld van GroenLinks is.
Een stevige informatiecommissaris die toeziet op openbaarheid.
Binnen 5 jaar zou elk bestuursorgaan een register moeten hebben waarin alle documenten staan die openbaar zijn.
En een reikwijdte die niet alleen de overheid omvat, maar ook diverse andere organen en de semipublieke sector.

Maar ik zit niet in de politiek om alleen ideaalplaatjes te schetsen. Ik zit in de politiek om wat te bereiken. Als daarvoor nodig is dat niet alles in mijn voorstel meteen gerealiseerd wordt, maar er in elk geval duidelijke stappen die kant op gezet worden vind ik dat winst. Mijn vraag aan jou, Beste Joost, is dus: voel je hiervoor? Wil jij –met mij- echte stappen zetten om de WOB nu eindelijk te verbeteren?

Oud GroenLinks Kamerlid Mariko Peters stuurde onze initiatiefwet een jaar geleden naar de Raad van State. Ik werk nu met onze adviseurs hard aan een reactie en ik ben volop in gesprek met het ministerie van Binnenlandse Zaken. De afgelopen weken heb ik ook met veel andere partijen gesprekken gevoerd om breed politiek draagvlak te vinden.
Mijn ambitie is om de wet begin november naar de Kamer te sturen voor behandeling. Dan zal het debat over de hervorming van openbaarheid eindelijk worden gevoerd. De visie van de minister over het Open Government Partnership draagt daar ook aan bij.

Nog maar twee jaar geleden werd dit ministerie nog gerund door een man die vond dat wetten als worstjes zijn. Je moest vooral niet weten wat erin zat.

Vandaag vieren we Right to Know Day in hetzelfde ministerie.
Het Hol van de Leeuw is kennelijk niet zo eng meer.

Dat stemt mij, en ik hoop u ook, optimistisch.

Dank u wel.

Linda Voortman, Tweede Kamerlid GroenLinks

Ministerie van Veiligheid en Justitie wint Obstructor Award 2013

De bezoekers van de Right To Know Day 2013 hebben het Ministerie van Veiligheid en Justitie gekozen als winnaar van de Obstructor Award 2013. Dit jaar bestond de prijs uit een fles ontstoppingsmiddel om de informatiestroom op gang te helpen alsmede een nepcamera, omdat het ministerie nu niet te volgen is maar toch de indruk blijft bestaan dat er nog iets te volgen is.

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie was genomineerd voor het bijna structureel overschrijden van termijnen en het misbruiken van de veiligheid van de staat voor informatie die over de hele wereld wel openbaar is. Zo stelt het departement dat het aantal vorderingen bij sociale media de veiligheid van de staat in gevaar kan brengen, terwijl bedrijven als Microsoft, Google, Twitter en Facebook die openheid wel geven. Vervolgens laat het na om aangifte te doen tegen sociale media die kennelijk ons land in gevaar brengen. Daarbij weigert het informatie waarom ons land in gevaar komt als informatie rond vorderingen toch openbaar wordt. Tot slot is het ministerie genomineerd voor het weghalen transparantiebeleid bij korpschef Bouman en die vanuit het ministerie te gaan doen. Hierdoor krijgt de transparantie van de politie een politieke lading en is niet louter op de wet gebaseerd.

Andere kanshebbers waren de Gemeente Haren en de Nieuwe Voedsel- en Warenautoriteit. Pieter Beljon en Leo van den Berg krijgen beide de prijs van Meest Transparante Ambtenaar 2013. Beljon en Van den Berg krijgen hun prijs voor hun inspanning transparantie een maximale kans te geven. Van den Berg voor zijn werk bij de Politie Nederland waar hij zoekt naar ruimte om openbaarheid te geven waar de praktijk hem dat moeilijk maakt. Ook interne inspanningen om juist transparanter te opereren worden daarbij geprezen. Beljon werkzaam bij de Politie Academie krijgt de prijs voor zijn inspanningen om bij Wob-verzoeken de vraagstelling juist te krijgen en zoveel mogelijk het overleg te zoeken. Daardoor worden procedures minder complex en juridisering voorkomen.

Programma Right To Know Day 2013

Programma Right To Know Day 2013
Datum: 30 september 2013
Locatie: Ministerie van Binnenlandse Zaken
Aanvang: 14:00 
Dagvoorzitter: Pieter Klein, RTL Nieuws

14:00-14:05 Opening Right To Know Day
14:05-14:10 Videoboodschap Ronald Plasterk
14:10-14:25 Alex Brenninkmeijer, Nationale Ombudsman
14:25-14:40 Thomas Bruning, Algemeen Secretaris NVJ
14:40-14:55 Eric Daalder, Landsadvocaat, specialist Wob
14:55-15:10 Ton Baetens, Partner E:M+MA
15:10-15:25 Roger Vleugels, Wob-specialist
15:25-15:40 Jan Andries Wolthuis, BZK
15:40-15:55 Erna Scholtes, Twynstra Gudde
15:55-16:10 Joost Taverne, Tweede Kamerlid VVD
16:10-16:25 Linda Voortman, Tweede Kamerlid GroenLinks
16:25-16:40 Brenno de Winter, organisator RTKD en overhandiging
Obstructor Award en Prijs Meest Transparante Ambtenaar
16:40-16:45 Afsluiting
16:45-later Borrel

Right To Know Day 2013 ‘In het hol van de Leeuw’

Op 30 september 2013 organiseert onderzoeksjournalist Brenno de Winter voor de derde keer de Nederlandse editie van de internationale Right To Know Day. Op deze dag staan transparant bestuur en de worstelingen van burgers om openheid te krijgen centraal. Nederland heeft de primeur dat voor het eerst in de geschiedenis het verantwoordelijk ministerie voor openbaarheid van bestuur, het Ministerie van Binnenlandse Zaken, actief mede-organisator en gastheer is.

Er is momenteel veel discussie over de Wet openbaarheid van bestuur, waarbij een roep om ingrijpen bij misbruik en het vergroten van de transparantie van de overheid kernthema’s zijn. De bijeenkomst is een uitgelezen mogelijkheid om in een informele setting nadere studie naar openbaarheid van bestuur te verrichten, het gesprek aan te gaan en ervaringen uit te wisselen.

Op de bijeenkomst zullen er onder andere bijdragen zijn van Minister Ronald Plasterk (videoboodschap), de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer, Wob-voorvechter en specialist Roger Vleugels, de Tweede Kamerleden Linda Voortman (GroenLinks) en Joost Taverne (VVD), Landsadvocaat Eric Daalder, Afdelingshoofd Interactie met burgers Jan Andries Wolthuis (BZK), Thomas Bruning (NVJ) en Ton Baetens die onderzoek deed naar sociale aspecten van transparantie bij ambtenaren. Pieter Klein, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws zal als dagvoorzitter optreden.

Ook dit jaar wordt er weer een prijs toegekend aan de Meest Transparante Ambtenaar van 2013 en de ‘Obstructor Award 2013’ voor het bestuursorgaan dat transparantie geen dienst heeft bewezen. De kandidaten daarvoor zullen medio september worden aangekondigd.

De Right To Know Day wordt mede mogelijk gemaakt door ondersteuning van De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, RTL Nieuws, NU.nl, het Persvrijheidsfonds, Pels Rijcken & Droogleever Fortuyn en Brenno de Winter.

Aanmelden is mogelijk door een mail te sturen naar brenno@dewinter.com – Let op: bij het bezoek aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken is legitimatie verplicht.

Volgende pagina »