Tag: Vereniging Nederlandse Gemeenten

1-0

Met het aannemen van de Wet open overheid door de Tweede Kamer staat het 1-0 voor de burgers versus VNO/NCW en de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Vooral die laatste club lijkt de eigen organisatie steeds belachelijker te maken.

VNG-directielid Kees Jan de Vet had het er maar druk mee de laatste weken. Hij had rode vingertjes van het sturen van brandbrieven naar de Tweede Kamer en het bellen naar de politici om vooral tegen meer transparantie te stemmen. Zijn verhaal is al jaren dat hij transparantie een warm hart toedraagt, maar de daden van hem en zijn vereniging zijn telkens anders. Zijn club adviseert al jaren in obstructie van transparantie, het op kosten jagen van burgers, het buitenspel zetten van digitale hulpmiddelen en het coördineren van verzet tegen iedere verandering.

Niks bereikt

Als het aan hem en zijn VNG had gelegen, gebeurt er niets. Want zoals de beste man al verkondigde bij een hoorzitting in 2014 wilde hij af van de druk om tijdig volgens de Wob zaken te leveren. De gemeenten zouden dan vanzelf transparanter worden. Een nieuwe wet was volgens hem echt niet nodig. Al eerder werd beterschap beloofd, maar ook toen veranderde er bitter weinig.

Maar transparantie en het leveren van informatie staat of valt met digitalisering van de documentenstroom. Van die stap is ook weinig terecht gekomen. Eerdere initiatieven om bijvoorbeeld het uitwisselen van gegevens te verbeteren zijn onder verantwoordelijkheid van de VNG onder aanvoering van Kees Jan op weinig uitgedraaid.

Geen rol

Hoe het ook zij Kees Jan was actief in het tegenwerken van de wet namens de gemeenten. Het leek goed te werken, want vooral het CDA had goed geluisterd naar de VNG. En ook Plasterk wees erop:

Dat is consistent, mede omdat ook andere overheden, bijvoorbeeld de VNG, kritisch hebben gereageerd op het voorliggende voorstel.

Wat de Minister en de VNG gemakshalve even vergeten, is dat de bestuurdersclub geen overheid is. Sterker nog: wil de VNG namens gemeenten spreken dan moet er een mandaat zijn en dat is er niet. In diverse gemeenten wordt veel transparanter geopereerd en gewerkt aan een digitale omgeving om aan de wet te voldoen. Kees Jan spreekt voor zijn beurt.

Yes we can

Als Kees Jan de energie die hij de laatste weken heeft getoond in het tegenwerken van de wet de laatste jaren had gehad bij voor elkaar boksen van betere archieven, betere transparantie, een cultuurveranderingen dan hadden we misschien geen wetswijziging nodig. Maar het typeert de negatieve houding van de VNG. Altijd ‘nee we kunnen het niet’ als boodschap. In plaats van een optimistische handen uit de mouwen slaan en dingen wel bereiken. Want de stappen om wel informatie toegankelijk te maken zijn niet moeilijk.

Ondertussen is Kees Jan bezig met een nieuw project: een commissie adviseren over het inrichten van het lokaal bestuur. Welke boodschap zal hij daar uitstralen?

Bespreking van de VNG-zaak op BNR Nieuwsradio

Vandaag heeft BNR Nieuwsradio aandacht besteed aan de Wob-zaak tegen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, die morgen 28 juli 2010 om 11:10 dient bij de rechtbank in Arnhem. Naast mijzelf komt Wob-expert Roger Vleugels aan het woord. De VNG weigerde zelf te participeren, maar leverde wel een verklaring, die in de uitzending wel aan bod komt. Het item duurt 13 minuten.

Waarschuwing! Wie van plan is de zitting te bezoeken moet er rekening mee houden dat er tussen Ede-Wageningen en Arnhem en Nijmegen en Arnhem geen treinen rijden wegens onderhoud aan het spoor. De NS zet bussen in. Bussen vanuit Ede-Wageningen rijden om de tien minuten. Reken dus op extra reistijd.

Persbericht – Rechtszaak: Vereniging Nederlandse Gemeenten is gewoon overheid

Nadat de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) documenten over de uitvoering van overheidsbeleid niet wilde vrijgeven is journalist Brenno de Winter een rechtszaak gestart. Inzet is om de VNG te dwingen alsnog aan de Wet openbaarheid van bestuur (de Wob) te voldoen net als de rest van de overheid.

Aanleiding vormt een Wob-verzoek dat de Winter in februari indiende bij de VNG om openbaarheid te krijgen rond naar de inzet van open software-oplossingen. Volgens een landelijk actieplan van staatssecretaris Heemskerk moeten alle overheidsorganen dit gaan gebruiken. Onderzoek van het Centraal Plan Bureau suggereert dat hierdoor veel geld op de kosten van ICT te besparen valt.

Geen inzage
De VNG weigert openheid van zaken te geven al speelt ze een sleutelrol in de uitvoering van het ICT-beleid van gemeenten en onderhandelt intensief hierover met de Rijksoverheid. De VNG handelt als een bestuursorgaan maar houdt zich niet aan de openbaarheidsregels zoals in de Wob vastgelegd. Na het Wob-verzoek volgde een afwijzing, waarna een bezwaarschrift werd ingediend wat ook weer afgewezen werd.

In de kern van de zaak draait het er voor de Winter om dat de VNG zich bemoeit met het maken rond beleid: “Gewoonlijk doet een gemeente dit zelf en dan is er democratische controle. Nu dus niet. De Wob regelt dat burgers kunnen volgen hoe beleid wordt gemaakt en uitgevoerd. Via deze constructie met de VNG zou dat niet meer kunnen en dat moet de rechter nu doorbreken.”

Extra werk
Om toch zijn journalistieke onderzoek te kunnen doen restte de Winter weinig anders dan alle gemeenten aan te schrijven met een beroep op de Wob. “Dan moet je meer informatie vragen en anders gaan zoeken. Uiteindelijk vallen dan stukjes van de puzzel op z’n plaats, maar je blijft belangrijke informatie missen”, vertelt de Winter. “Die transparantie moet er dus toch komen.”

Veel gemeenten werkten goed mee, maar in veel gevallen moesten er ook tijdrovende procedures worden gestart. Ook blijken diverse gemeenten leges te heffen, waardoor eenvoudig journalistiek onderzoek opeens ongelofelijk duur wordt. “In totaal kan de rekening wel tot zo’n 7.000 euro oplopen, maar ik vind Europese regelgeving aan mijn zijde. Het is jammer dat dit allemaal kosten zijn die niet nodig waren geweest als de VNG gewoon openheid van zaken had gegeven.”

Trend in Nederland
Het gebeurt vaker dat journalisten en burgers geen inzage hebben in hoe beleid tot stand komt of wordt uitgevoerd. Steeds brengen overheden taken onder in verenigingen of stichtingen, die van mening zijn dat de Wet openbaarheid van bestuur niet op hen van toepassing is. Op landelijk niveau is jaren geleden de trend ingezet naar kerndepartementen, waarbij alleen de hoofdzaken nog op een ministerie thuishoren.

Vorige maand besloot de Vereniging HISWA onder dreiging van een rechtszaak alsnog een Wob-verzoek van de Winter te beantwoorden. Volgende maand dient bij de rechtbank in Arnhem een zitting tegen OV-Ambassadeur Jeltje van Nieuwenhoven, die weigert inzage te geven in de totstandkoming van een rapport rond de belangen van reizigers bij de OV-chipkaart.

Omdat het journalistiek onderzoek door tegenwerking behoorlijk in de papieren loopt, heeft stichting Vrijschrift een fonds in het leven geroepen om kosten te dekken. De inhoud van Wob-procedures publiceert de Winter op de website BigWobber.nl (http://www.bigwobber.nl/).

Voor meer informatie: Brenno de Winter, telefoon: 06-53536508

Rechtszaak tegen Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)

Vandaag ben ik een rechtszaak gestart tegen de Vereniging Nederlandse  Gemeenten. Inzet is om inzage te krijgen hoe het beleid rond NOiV (open standaarden en open-sourcesoftware) wordt uitgevoerd. Die transparantie kwam er niet, maar een discussie of er wel aan de Wob moest worden voldaan. Eerst werd er telefonisch mededeling gedaan, waarna een Wob-verzoek naar alle gemeenten volgde. Uiteindelijk volgde een beslissing. Het gevolg is dat er cruciale informatie over het beleid in dit dossier ontbreekt. Om dat te doorbreken is nu een rechtszaak gestart bij de bestuursrechter in Arnhem. De discussie is tot op dit moment als volgt verlopen:

Wanneer de zaak zal dienen bij de rechter is nog niet duidelijk.